Şirketler Merkez Şube İlişkisi

​

 

KONU                    : ŞİRKETLER MERKEZ ŞUBE İLİŞKİSİ

DOSYA NO          : YARGITAY 11.H.D 2014/16217 E , 2015/2385 K , 23.02.2015  T

KARAR                 :

 

Taraflar arasında görülen davada (Kapatılan) Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen

28/11/2013 tarih ve 2013/366-2013/307 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından

istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik

Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar,

duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra isin gereği görüşülüp, düşünüldü:

 

Davacı vekili, bir klass şirketi olan müvekkilinin davalıya verdigi güvenlik denetimi, ISM hizmeti, plan

tetkiki, sörvey hizmetleri ve masraflara iliskin faturalar ödenmeyince icra takipleri başlattığını,

davalının takiplere itiraz ettigini ileri sürerek takiplere vaki itirazların iptalini ve icra inkar tazminatının

tahsilini talep ve dava etmiştir.

 

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

 

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, takiplere dayanak

bir kısım faturaların dogrudan …. tarafından, bir kısmının ise …. adına…. Şubesi tarafından

düzenlendiği, yine bir adet takibin merkez adına …. Şubesi’nce, bir kısmının ise dogrudan …

Şubesi’nce yapıldığı, davanın ise merkez adına … Şubesi tarafından açıldığı, takip alacaklısı

dogrudan şube gösterilen takiplerin, şubenin yaptıgı islemlerden dolayı hak ve borçların merkeze ait

olmasına göre geçersiz olduğu, merkez adına yapılan takipte ise faturaların merkez tarafından

düzenlendiği, davacı şubenin merkez adına dava açabileceğini teyit eden delil sunmadığı gerekçesi

ile aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

 

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

 

Dava, verilen sörvey hizmeti uyarınca düzenlenen faturaların ödenmemesi üzerine baslatılan icra

takibine vaki itirazın iptali istemine iliskindir. Verilen hizmet uyarınca düzenlenen faturaların bir

kısmının … Şubesi tarafından, bir kısmının da merkez firma tarafından düzenlendiği, yapılan bir kısım

icra takiplerinde ….-… Şubesi’nin, bir kısmında ise ….. … Şubesi’nin alacaklı gösterildiği, davanın ise

….. adına …. … Şubesi tarafından açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, yukarıda belirtilen gerekçe ile

aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

 

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 30 Tesrinisani 1330 tarihli Muvakkat Kanun’un 1. maddesi uyarınca,

yabancı anonim şirketlerin Türkiye’de faaliyette (icrayı muamelede) bulunabilmeleri için sube veya

acente açmaları gereklidir. 4875 sayılı Dogrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nun 2/a maddesinde,

Türkiye’de dogrudan yatırım yapan ve yabancı ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş tüzel kisiler,

yabancı yatırımcı olarak, aynı Kanun’un 2/b maddesinde ise, yabancı yatırımcı tarafından yeni şirket kurmak veya şube açmak, menkul kıymet borsaları dışında hisse edinmek veya menkul kıymet borsalarından en az %10 hisse oranı ya da aynı oranda oy hakkı saglayan edinimler yoluyla mevcut bir şirkete ortak olmak, dogrudan yabancı yatırım olarak tanımlanmıştır. Anılan Yasa’nın 3/h maddesinde ise, Hazine Müsteşarlığı’nın yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere, “Türkiye’de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla” irtibat bürosu açma izni vermeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

 

Bu hükümlerin birlikte yorumlanmasından ortaya çıkan sonuç, yabancı anonim şirketlerin Türkiye’de

kendi nam ve hesabına ticari faaliyette bulunabilmeleri için şube veya acente açıp ticaret siciline tescil

ettirmelerinin zorunlu olduğu, Milletlerarası Tahkim Kanunu’nun 3. maddesinde belirtilen işyeri

kavramından da, yabancı şirketin Türkiye’deki şubesi veya acentesinin anlaşılması gerektiği,

Türkiye’de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla açabilecekleri irtibat bürolarının ise işyeri olarak

nitelendirilemeyeceğidir.

 

Ayrıca, davacı vekili tarafından tercümesi ibraz edilen vekaletnamede … Sirketi’nin T.C. vatandası

…’yı “Türkiye’de her türlü mahkeme veya divanda … Sirketi’ni temsil etmek, gerektiginde hakkında

dava açmak, vekaletnameyi verene teblig edilen ilk celpnameleri ve her türlü ihbarı almak, davalar

açmak ve bunları takip etmek, iflas ve konkordato muamelelerinde bulunmak, tasdik, düzeltme veya

geri çekme yetkisi de dahil olmak üzere her türlü görev süresi veya muameleyi imza etmek, her türlü

yasal yolları kullanmak, her türlü mahkeme veya divanda bu yolları takip etmek, vekillere vekaletname vermek, ödeme, transfer veya teslimatı alabilmek ve icbar edebilmek amacıyla her ne sekil ve surette

olursa olsun her türlü dava ve sair yasal islemleri baslatmak, yürütmek ve takip etmek” gibi islemler

için vekil tayin ettigi, 15.12.2008 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde … Merkezi …. … Subesi’nin bu ticaret

ünvanıyla tescilinin ve ….’nın da sirket adına yapılacak islerden dogacak davalarda davalı, davacı ve

üçüncü sahıs sıfatıyla subenin vekilligine atanmıs oldugu hususunun ilan edildigini, … tarafından

davacı subeyi temsilen davacı vekiline verilen vekaletname uyarınca isbu davanın açıldıgı

anlasılmaktadır.

 

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, merkez şirketin verdigi vekaletname ve şubenin

Ticaret Sicilindeki tescil sekli tartışılmaksızın, ayrıca davacı şubenin ticaret ünvanının merkez şirketin

unvanını da içeriyor olması gözetildiğinde bu hususun takiplerin ve davanın merkez şirkete izafeten

açılmış olup olmadıgı, gerçek kisiye verilen vekaletnamenin acentelik hükümlerinin uygulanmasını

gerektirip gerektirmediği hususları degerlendirilmeksizin yazılı sekilde husumet yokluğundan davanın

reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

 

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı

yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden

alınmasına, 23.02.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.